{"id":577,"date":"2020-04-06T12:49:37","date_gmt":"2020-04-06T11:49:37","guid":{"rendered":"https:\/\/lbtaal.devlr.nl\/?page_id=577"},"modified":"2025-06-06T13:11:34","modified_gmt":"2025-06-06T12:11:34","slug":"limborgs","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/","title":{"rendered":"Limb\u00f6rgs"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"577\" class=\"elementor elementor-577 elementor-22\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-9e93312 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"9e93312\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6490740\" data-id=\"6490740\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d537e7d elementor-hidden-phone elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"d537e7d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1534d2c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1534d2c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1 style=\"font-weight: bold; font-size: 2.8em; color: #4a4a4a; margin: 0;\">Limb\u00f6rgse Taol<\/h1><h2 style=\"font-size: 14.2px; color: #4b69a7; margin: 0;\">zelfstandeg naomwoord (vrouwelek) \/\u02c8l\u026amb\u0153\u0280\u0259xs\u0259 t\u0252\u02d0<sup>1<\/sup>l\/<\/h2><div>\u00a0<\/div><p>de spraok gekald in en inheims aon de Belsj en Nederlandse provincies Limb\u00f6rg en aonpaolende Rienlandse gebede. \u2019t Gief versj\u00e8llende vari\u00ebteite, d\u00e8ks geneump nao de plaots, wie Hessels, Kirchr\u00f6adsj, Mestreechs, Remunjs, Tungers, Venloos, Zittesj, enzoewijer<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-4da41fb\" data-id=\"4da41fb\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e64abb elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"4e64abb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.limburgs.org\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/D-Language-Page-Identity-Image-onri4wh4ks62ily77e5b7yllx7lyhv9rtq55kw94ow.png\" title=\"D-Language &#8211; Page Identity Image\" alt=\"D-Language - Page Identity Image\" loading=\"lazy\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-2a79e7b elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"2a79e7b\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-329496f\" data-id=\"329496f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c0e2cf1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c0e2cf1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u2019ne Populairen oetl\u00e8gk euver \u2019t Limb\u00f6rgs es toentaol (Hollands)\n<\/span>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0d18e0f elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"0d18e0f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/watch?v=8xyZ-EkPGAk&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b5fc59a\" data-id=\"b5fc59a\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-22aecf3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"22aecf3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Get geluidsfragminte vaan versj\u00e8llende Limb\u00f6rgse dialekte (Limb\u00f6rgs)<\/span>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d3027d elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"5d3027d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/watch?v=spLuKgi8WcM&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-869f8a1 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"869f8a1\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-cb09006\" data-id=\"cb09006\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fb812e4 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"fb812e4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"custom-divider\"><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-e10cc36 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"e10cc36\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-740fd79\" data-id=\"740fd79\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c58baff elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c58baff\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Limb\u00f6rgs is \u2019n Wes-Germaonse spraok. Taolkundeg versj\u00e8lt Limb\u00f6rgs vaan de naobertaole Hollands en Duits vaanwege zien contrastief toenaoliteit en eige klaanklier, grammair en vocabulair. Limb\u00f6rgs heet \u2019n <a href=\"\/li\/digitaol-bibliotheek\/#bibliotheek-more\">eige sjrieftraditie en literatuur<\/a>, die deils tr\u00f6k goon tot de Middeliewe.<\/p><p>\u2019t Gief \u2019n 1,2-1,5 miljoen Limb\u00f6rgskallers. Aon de Nederlandse kant weurt \u2019t mie gebruuk es op \u2019t Belsj, ouch qua leeftiedsgr\u00f3p, situatie en sociaol-economische laog. \u2019t Gebruuk vaan de taol nump evels aof en <a href=\"https:\/\/en.wal.unesco.org\/index.php\/en\/languages\/limburgan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">UNESCO heet Limb\u00f6rgs geclassificeerd es \u2018potentieel fragiel\u2019 (<em>potentially vulnerable<\/em>)<\/a>.<\/p><p>Limb\u00f6rgs is op \u2019t Belsj door de Waolse deilregering sinds 1990 erkind es inheimse regionaol taol. In Nederland is Limb\u00f6rgs vaanaof 1997 \u2019n erkinde regionaol taol oonder Deil II vaan \u2019t Europees Handves veur Regionaol Taole of Taole vaan Minderhede. De Raod vaan Europa h\u00e8lt touwziech of Nederland zien verpliechtinge oonder \u2019t Handves naokump. De Limb\u00f6rgse Academie deende hei-euver in 2019 \u2019n <a href=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/NGO_Report_Limburgish_Academy_2015-2018_2019.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">NGO-rapport<\/a> in.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-42b2b39 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"42b2b39\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-81c7cde\" data-id=\"81c7cde\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7c1fcb7 level4 elementor-widget elementor-widget-toggle\" data-id=\"7c1fcb7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" id=\"limborgs-more\" data-widget_type=\"toggle.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toggle\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toggle-item\">\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-1301\" class=\"elementor-tab-title\" data-tab=\"1\" role=\"button\" aria-controls=\"elementor-tab-content-1301\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon elementor-toggle-icon-right\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-closed\"><i class=\"fas fa-chevron-down\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-opened\"><i class=\"elementor-toggle-icon-opened fas fa-chevron-up\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-toggle-title\" tabindex=\"0\">Lees v\u00e4\u00f6l mie<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-1301\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"1\" role=\"region\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-1301\"><h2 class=\"headline2\">De Limb\u00f6rgse Taol<\/h2><h3 class=\"headline2\">Kinmerke<\/h3><p>Limb\u00f6rgs is e Wes-Germaons dialek gesitueerd t\u00f6sse Hollands en Duits en slut nej aon bij \u2019t aonpaolend Rienlands-Duits taolgebeed. Vaan alle dialekte en regionaol taole gesproke in Nederland en Nederlandstaoleg Belsj stoon dialekte vaan \u2019t Limb\u00f6rgs volges sommege indexe op de groetsten taolegen aofstand vaan \u2019t standerd-Hollands. De volgende eigesjappe kinmerke bekans eder taoluting en oondersjeie Limb\u00f6rgs sterk vaan standerd-Hollands:<\/p><p>Qua klaanklier heet \u2019t veur \u2019n aontal m\u00e8tklinkers de Hoegduitse klaankversjuiving m\u00e8tgemaak, vaan explosief (k) nao fricatief (ch). Klinkerstructure koume d\u00e8ks nog euverein m\u00e8t de laat-Middeliewse situatie. Umlaut weurt gebruuk bij verkleinw\u00e4\u00f6rd, bepaolde miervoude en de 2de\/3de persoen vaan sommege sterke werkw\u00e4\u00f6rd. Wijer gebruuk Limb\u00f6rgs e contrastief toenaccent (sleiptoen en stoettoen) um e semantisch functioneel oondersjeid te make.<\/p><p>Qua grammair en morfologie weure oonderrangerende voogw\u00e4\u00f6rd in aofhaankeleke bijzinne vervoog es \u2019t oonderwerp vaan de zin d\u2019n 2de persoen inkelvoud of miervoud is. Limb\u00f6rgs heet eige persoeneleke veurnaomw\u00e4\u00f6rd. Veur h\u00f6lpwerkw\u00e4\u00f6rd gief \u2019t \u2019nen irrealis-conjunctief. Limb\u00f6rgs heet \u2019nen eige gerundiumv\u00f6rm indegend op \u2019ne Wes-Germaonse rillikv\u00f6rm \u2018-eere\u2019 of \u2018-erre\u2019. Lidw\u00e4\u00f6rd geve geslachsoondersjeid mannelek, vrouwelek en oonzijeg aon vaan zelfstandege naomw\u00e4\u00f6rd. Wijer gebruuk Limb\u00f6rgs frequent \u2019t reflexief veurnaomwoord \u2018ziech\u2019\/\u2018zich\u2019 um e belaankh\u00f6bbend veurwerp m\u00e8t oet te dr\u00f6kke.<\/p><p>Qua vocabulair slut \u2019t Limb\u00f6rgs aon bij \u2019t Rienlands-Duits taolgebeed. \u2019t Limb\u00f6rgs bewaort ouch v\u00e4\u00f6l w\u00e4\u00f6rd, die in standerd-Hollands in oonbruuk of oetgestorve zien. Wijer gief \u2019t v\u00e4\u00f6l vocabulair vaan Waols-Fransen oersprunk. Lexicaol steit Limb\u00f6rgs apaart vaan \u2019t standerd-Hollands, umtot gebrukeleke Limb\u00f6rgse w\u00e4\u00f6rd neet zien opgenome in \u2019t lexicon vaan die standerdtaol.<\/p><p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Box_D_Text_Limburgish_Language_Bronnelies_Kinmerke_2020.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bronnelies<\/a><\/p><h3 class=\"headline2\">Prizzentie allewijl<\/h3><p>Veur Oos-Limb\u00f6rg weurt gesjet tot 70-75 procent vaan de bevolking vaan 1 miljoen Limb\u00f6rgs kalt. Dat percentaasj is dudelek hoeger bij awwere es bij jongere. E groet deil vaan de 675.000 Wes-Limb\u00f6rgers beheers \u2019t Limb\u00f6rgs actief en passief. Gebruuk vaan de taol nump aof. <a href=\"http:\/\/www.unesco.org\/languages-atlas\/index.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">UNESCO, in d\u2019n atlas vaan bedreigde taole<\/a><u>,<\/u> heet Limb\u00f6rgs es \u2018fragiel\u2019 (<em>vulnerable<\/em>) geclassificeerd.<\/p><p>In Oos-Limburg weurt Limb\u00f6rgs gekald door alle socio-economische laoge vaan de maotsjappij en in v\u00e4\u00f6l mie situaties es aon de Belzje kant. In mie formeel situaties, wie werk of sjaol (55 procent), bij d\u2019n dokter (40 procent) of aon d\u2019n tillefoon m\u00e8t \u2019ne vreempde (20 procent) weurt Limb\u00f6rgs gesproke. Mie es 80 procent vaan de Limb\u00f6rgers kalt de spraok m\u00e8t aander sprekers, wie awwers, vrun, d\u2019n haorsnijer, de bekker of slachter, m\u00e8t lui op straot en es aongesproke door lui op straot of door \u2019ne vreempde op ze Limb\u00f6rgs. T\u00f6sse 60-80 procent kalt Limb\u00f6rgs m\u00e8t de partner thoes, m\u00e8t de partner es vreempde debij zien en m\u00e8t de kinder.<\/p><p>In d\u2019n daogeleksen umgaank m\u00e8t de locaol en regionaol euverheid, in de media en in de z\u00f6rg weurt de taol d\u00e8ks in informeel situaties gesproke. Veur speciaol fiesdaog weurt Limb\u00f6rgs in k\u00e8rkm\u00e8sse gebruuk. Limb\u00f6rgs is nog \u2019t mies prizzent in \u2019t cultureel leve: vastelaovend, popmeziek, <a href=\"\/li\/digitaol-bibliotheek\/#bibliotheek-more\">kemedie en literatuur<\/a>. De taol is ouch ein vaan de mies intensief bestudeerde regionaol taole en oonderwerp vaan e groet aontal lexicografische studies. Limb\u00f6rgs weurt wijer regelmaoteg gebruuk op social media, mie es aander regionaol taole in Nederland.<\/p><p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Box_D_Text_Limburgish_Language_Bronnelies_Prizzentie_Allewijl_2020.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bronnelies<\/a><\/p><h2 class=\"headline2\">Prizzentie historisch<\/h2><h3 class=\"headline2\">Aajdlimb\u00f6rgs<\/h3><p>In de achste en negende iew woort de veurluiper vaan \u2019t Limb\u00f6rgs door de mieste lui in \u2019t Maosland gekald. Latien waor de taol vaan bestuur en weitesjap, zoe wie vaan de k\u00e8rk. Toch gaof \u2019t get eupeningskes veur de volkstaol in de k\u00e8rk: \u2019t Euze Vaajer, de geloufsbelijenis en de preek waore in de volksspraok touwgelaote.<\/p><h3 class=\"headline2\">Middellimb\u00f6rgs<\/h3><p>Vaanaof de daartiende iew beg\u00f3s e locaol versj\u00e8llend Middellimb\u00f6rgs gebruuk te weure es ambsspraok veur euverheidsdocuminte, wie oerk\u00f3ndes, sjinkings- koup- of heuraktes, oordeile, testaminte. \u2019t Gief umvaankrieke geujereregisters vaan Aldenbiesen vaanaof 1280 en in T\u00f3ngere woorte in 1277 oerk\u00f3ndes in de volksspraok gesjreve. Oet \u2019n Zittesje oerk\u00f3nde vaan 1243 bliek tot in deen tied Limb\u00f6rgs al es ambsspraok gebruuk woort. Oet Mestreech zien \u2019t Statutebook vaan Mestreech vaan 1380 en oerk\u00f3ndes bekind. In Heerle wieze arsjiefst\u00f6kker oet de 15de en 16de iew ouch op \u2019t gebruuk vaan Middellimb\u00f6rgs es ambsspraok.<\/p><h3 class=\"headline2\">Nuilimb\u00f6rgs<\/h3><p>\u2019t Maos-Rienland waor in de Middeliewe al staotkundeg verbr\u00f6kkeld en woort vaanaof 1600 nog mie opgedeild door invalle vaan roontelumligkende len. De nui euverheersers veurde op hun Limb\u00f6rgs gebeed hun taole in veur bestuur en rechspraok. Aofhaankelek vaan de bez\u00e8ttende mach woort op dat Limb\u00f6rgs gebeed Frans, Hollands of Hoegduits es ambstaol gebruuk.<\/p><p>Oonder de Fransen tied vaan 1794 tot 1814 moch vaanaof 1794 de b\u00f6rgerleke rechspraok in de Limb\u00f6rgse gebede allein op ze Frans geveurd weure. Ouch officieel st\u00f6kker m\u00f3ste vaanaof 1803 inkel op ze Frans gedoon weure. Frans woort in \u2019t basisoonderwies ingeveurd.<\/p><p>In 1814 eigende ziech de Hollenders de euverheersjappij euver Limb\u00f6rg touw. Keuning W\u00f6llem d\u2019n Ierste lag Hollands es ambsspraok op en es vak en veurtaol in alle oonderwies. In Wes-Limb\u00f6rg woort, nao de aofsjeiing in 1830, iers Frans weer ingeveurd es taol vaan euverheid, rechspraok en oonderwies. Oonder invlood vaan de <em>Vlaamse Beweging<\/em> woort vaanaof \u2019t ind vaan de 19de iew in ummer mie situaties weer Nederlands ingeveurd, ouch es ambsspraok en in \u2019t oonderwies.<\/p><p>Op \u2019t ind vaan d\u2019n Ierste Wereldoorlog waor de alledaogse gesproke taol Limb\u00f6rgs. \u2019t Officieel gesjreve taolgebruuk, de ambsspraok en \u2019t oonderwies waor door de verhollandsingspolletiek Hollands. Veural in Oos-Limb\u00f6rg woort veur speciaol cultureel utinge woort d\u00e8kser gesjreve Limb\u00f6rgs gebruuk.<\/p><p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Box_D_Text_Limburgish_Language_Bronnelies_Prizzentie_Historisch_2020.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bronnelies<\/a><\/p><h3 class=\"headline2\">Rechspositie<\/h3><p>De Waolse deilregering op \u2019t Belsj heet bij decreet vaan 24 december 1990 es ierste \u2019t Limb\u00f6rgs gesproke op \u2019t Belsj erkind es regionaol inheimse spraok. Juridische en polletieke erkinning in Nederland kaom wie de Nederlandse regering in 1997 veur Oos-Limb\u00f6rg \u2019t Limb\u00f6rgs es regionaol taol oonder titel II vaan \u2019t Handves veur Regionaol Taole en Taole vaan Minderhede heet erkind.<\/p><p>Oonder de bepaolinge vaan \u2019t Handves is erkind tot Limb\u00f6rgs gein dialek vaan \u2019t Hollands is, meh \u2019n apaarte regionaol taol. De Nederlandse Staot is oonder internationaol rech gehawwe de verpliechtinge vaan \u2019t Handves nao te koume. Totnogtouw heet zie gein oetveuring aon h\u00e4\u00f6r verpliechting oonder \u2019t Handves gegeve. Hei-euver heet de Limb\u00f6rgse Academie in 2019 \u2019n <a href=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/NGO_Report_Limburgish_Academy_2015-2018_2019.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">NGO-rapport<\/a> (op z\u2019n Ingels) ingedeend bij de Raod vaan Europa, dee touwziech h\u00e8lt op de naoleving vaan \u2019t Handves.<\/p><p>Op \u2019t ind vaan 2019 is \u2019n wijer polletiek-bestuurleke erkinning veur \u2019t Limb\u00f6rgs es taol gekoume. M\u00e8t \u2019t <em>Convenant inzake de Nederlandse erkenning van de Limburgse taal<\/em> h\u00f6bbe \u2019t Ministerie vaan Binnelandse Zake in Den Haag en de Provincie Limb\u00f6rg get aofspraoke gemaak um veur \u2019t Limb\u00f6rgs taolbeleid te oontwikkele. In \u2019n <a href=\"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/yuri-michielsen-de-convenant-veur-de-limborgse-taol-en-de-juridische-en-polletieke-staotus-vaan-t-limburgs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">analyse vaan de Limb\u00f6rgse Academie<\/a> weurt oetereingelag wat dit beteikent en wie de erkinninge oonder \u2019t Handvest en de Convenant ziech totein verhawwe.<\/p><p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Box_D_Text_Limburgish_Language_Bronnelies_Rechspositie_2020.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bronnelies<\/a><\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Limb\u00f6rgse Taol zelfstandeg naomwoord (vrouwelek) \/\u02c8l\u026amb\u0153\u0280\u0259xs\u0259 t\u0252\u02d01l\/ \u00a0 de spraok gekald in en inheims aon de Belsj en Nederlandse provincies Limb\u00f6rg en aonpaolende Rienlandse gebede. \u2019t Gief versj\u00e8llende vari\u00ebteite, d\u00e8ks geneump nao de plaots, wie Hessels, Kirchr\u00f6adsj, Mestreechs, Remunjs, Tungers, Venloos, Zittesj, enzoewijer \u2019ne Populairen oetl\u00e8gk euver \u2019t Limb\u00f6rgs es toentaol (Hollands) Get geluidsfragminte vaan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-577","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Limb\u00f6rgs- Limburgse taal &amp; Limburgs dialect | Limburgs.org<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Limb\u00f6rgs - Non-profit organisatie die zorg draagt voor behoud en de verdere ontwikkeling van de Limburgse taal. Lees meer!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"li_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Limb\u00f6rgs- Limburgse taal &amp; Limburgs dialect | Limburgs.org\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Limb\u00f6rgs - Non-profit organisatie die zorg draagt voor behoud en de verdere ontwikkeling van de Limburgse taal. Lees meer!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Limb&ouml;rgse Academie\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-06T12:11:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.limburgs.org\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/D-Language-Page-Identity-Image-onri4wh4ks62ily77e5b7yllx7lyhv9rtq55kw94ow.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/limborgs\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/limborgs\\\/\",\"name\":\"Limb\u00f6rgs- Limburgse taal & Limburgs dialect | Limburgs.org\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/limborgs\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/limborgs\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/elementor\\\/thumbs\\\/D-Language-Page-Identity-Image-onri4wh4ks62ily77e5b7yllx7lyhv9rtq55kw94ow.png\",\"datePublished\":\"2020-04-06T11:49:37+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-06T12:11:34+00:00\",\"description\":\"Limb\u00f6rgs - Non-profit organisatie die zorg draagt voor behoud en de verdere ontwikkeling van de Limburgse taal. Lees meer!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/limborgs\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"li-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/limborgs\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"li-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/limborgs\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/elementor\\\/thumbs\\\/D-Language-Page-Identity-Image-onri4wh4ks62ily77e5b7yllx7lyhv9rtq55kw94ow.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/elementor\\\/thumbs\\\/D-Language-Page-Identity-Image-onri4wh4ks62ily77e5b7yllx7lyhv9rtq55kw94ow.png\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/limborgs\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Limb\u00f6rgs\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/\",\"name\":\"Limb&ouml;rgse Academie\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"li-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/#organization\",\"name\":\"Limb\u00f6rgse Academie\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"li-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/03\\\/logoSLA-small.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/03\\\/logoSLA-small.png\",\"width\":1218,\"height\":554,\"caption\":\"Limb\u00f6rgse Academie\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.limburgs.org\\\/li\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Limb\u00f6rgs- Limburgse taal & Limburgs dialect | Limburgs.org","description":"Limb\u00f6rgs - Non-profit organisatie die zorg draagt voor behoud en de verdere ontwikkeling van de Limburgse taal. Lees meer!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/","og_locale":"li_NL","og_type":"article","og_title":"Limb\u00f6rgs- Limburgse taal & Limburgs dialect | Limburgs.org","og_description":"Limb\u00f6rgs - Non-profit organisatie die zorg draagt voor behoud en de verdere ontwikkeling van de Limburgse taal. Lees meer!","og_url":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/","og_site_name":"Limb&ouml;rgse Academie","article_modified_time":"2025-06-06T12:11:34+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.limburgs.org\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/D-Language-Page-Identity-Image-onri4wh4ks62ily77e5b7yllx7lyhv9rtq55kw94ow.png","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/","url":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/","name":"Limb\u00f6rgs- Limburgse taal & Limburgs dialect | Limburgs.org","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.limburgs.org\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/D-Language-Page-Identity-Image-onri4wh4ks62ily77e5b7yllx7lyhv9rtq55kw94ow.png","datePublished":"2020-04-06T11:49:37+00:00","dateModified":"2025-06-06T12:11:34+00:00","description":"Limb\u00f6rgs - Non-profit organisatie die zorg draagt voor behoud en de verdere ontwikkeling van de Limburgse taal. Lees meer!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/#breadcrumb"},"inLanguage":"li-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"li-NL","@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.limburgs.org\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/D-Language-Page-Identity-Image-onri4wh4ks62ily77e5b7yllx7lyhv9rtq55kw94ow.png","contentUrl":"https:\/\/www.limburgs.org\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/D-Language-Page-Identity-Image-onri4wh4ks62ily77e5b7yllx7lyhv9rtq55kw94ow.png"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/limborgs\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Limb\u00f6rgs"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/#website","url":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/","name":"Limb&ouml;rgse Academie","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"li-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/#organization","name":"Limb\u00f6rgse Academie","url":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"li-NL","@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.limburgs.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/logoSLA-small.png","contentUrl":"https:\/\/www.limburgs.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/logoSLA-small.png","width":1218,"height":554,"caption":"Limb\u00f6rgse Academie"},"image":{"@id":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=577"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4698,"href":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/577\/revisions\/4698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.limburgs.org\/li\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}