De naam Limburg is ontstaan toen het gebied één van de provincies van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden werd. Voor die tijd bestond Limburg ook al, maar onder verschillende namen en staatkundige omstandigheden. Als één provincie bestond Limburg voor de duur van dit koninkrijk, namelijk van 1815 tot 1839. Toen de Belgen en de Limburgers tegen de absolutistische heerschappij van de Hollandse koning Willem I in verzet kwamen, werd de provincie gesplitst in Oost-Limburg (met Maastricht als hoofdstad en onder Hollandse heerschappij) en West-Limburg (met als nieuwe hoofdstad Hasselt en onder Belgische heerschappij).

Oost-Limburg is sinds 1839 de meest zuidelijke provincie van Nederland en heeft een zeer eigen karakter. Zij ligt in het zuidoostelijk deel van Nederland, voornamelijk oostelijk van de rivier de Maas die midden door de hoofdstad Maastricht stroomt. Oost-Limburg grenst in het westen aan West-Limburg, in het zuiden aan Franssprekend België en de Limburgssprekende Voerstreek, in het oosten aan Duitsland en in het noorden aan de Nederlandse provincies Noord-Brabant en Gelderland. De sociaaleconomische trends die de provincie in de afgelopen decennia hebben beïnvloed, brachten een proces van verandering en vernieuwing op gang, waardoor de nadelen van de randlocatie in de nationale staat zijn omgezet in de natuurlijke voordelen van haar Europese locatie.

West-Limburg is de meest oostelijke provincie van Vlaanderen, één van de drie administratieve regio’s van België. West-Limburg bevindt zich westelijk van de rivier de Maas. In het oosten grenst de provincie aan Oost-Limburg, met Nederland in het noorden en de Belgische provincies Luik in het zuiden en Vlaams-Brabant en Antwerpen in het westen. De hoofdstad Hasselt ligt in het westelijk deel van de provincie. De meer oostelijk gelegen stad Genk is één van de economische centra. Het voornaamste onderwijscentrum, de Universiteit van Hasselt in Diepenbeek, is een samenwerkingsverband aangegaan met de belangrijkste universiteit van Oost-Limburg in Maastricht, waarmee de transnational University Limburg (tUL) is gesticht.

Naast de taalkundige, historische en culturele banden zijn er veel gemeenschappelijkheden die beide Limburgen bindt. Uitsluitend tussen de twee Limburgen wordt er een charter voorbereid met de titel: “Oost West, Limburg Best“. Dit charter moet uiting geven aan de gemeenschappelijke Limburgse waarden en kwaliteiten en een kader bieden voor gezamenlijke projecten, die voor beide delen van Limburg van groot belang zijn.
Oost- en West-Limburg onderzoeken de mogelijkheden om samen te gaan door verdieping van de samenwerking op veel beleidsterreinen. In 2008 hebben de gouverneurs van de twee provincies hun intentie aangekondigd om naar de creatie van een groot-Limburgse regio toe te werken, om zo de historische vergissing van de nationale en politieke scheiding van de regio te herstellen.

De Euregio Maas-Rijn is een organisatie waarin de twee Limburgen samenwerken met de Belgische provincie Luik, het district Aken in Duitsland en de voormalige Duitse kantons in België. Samen met deze partners is er ook een samenwerking opgezet om de Technological Top Region Europe (TTR Euregion) oprichten. Op gelijke leest participeren de twee Limburgen met hun Euregiopartners in het Justitiebureau Internationale Samenwerking (JIS) om de grensoverschrijdende criminaliteit tegen te gaan.

Met de toenemende Europese integratie zoekt Limburg naar een verdieping van de inter-Limburgse samenwerking, zoals het herstellen van de contacten met zijn historische partners in de Maas-Rijn regio.