Rechvierdeging

Dit projek heet es doel mèt modern middele de Limbörgse spraok touwgankelek te make veur e groet publiek en spraokweitesjappers. E belankriek oonderdeil daovan is dictionairs van de Limbörgse taol nao ander taole en vaan die ander spraoke nao Limbörgs te sjaffe. De dictionairs zien veural es naoslaagwerk bedoeld veur Limbörgers en neet-Limbörgskallende Nederlanders en aandere.

Zoe projek is in deze vörm nog neet verriech gewore. Allewel zier väöl dictionairs vaan versjèllende aofzunderleke Limbörgse plaotse gemaak zien gewore en in veurbereiing zien, gief ’t mer twie projekte, die z’ch mèt ’t gans Limbörgs es taol besjefteg höbbe.

’t Woordenboek van de Limburgse Dialecten (WLD), door Nimweegse en Leuvense taolkundege opgezat, gief e thematisch euverziech nao gebruukssfeer vaan de Limbörgse wäörd, die veural vaanaof de jaore 1960 tot noe biejeingezeumerd zien gewore. ’t Is ’n rieke bron vaan informatie euver Limbörgse wäörd, die de taolkinnes vaan de awwer ginneratie Limbörgssprekers vaslègk en weurt ouch veur dit projek geconsulteerd. Dit projek waor evels neet aon de geng veur ’t taolgebruuk vaan allewijl vas te lègke. Naodeil is ouch tot d’n thematischen opzat vaan ’t WLD ’t zeuke nao wäörd bemeujelek, oondaanks de meugelekheid dit via e zeukmachien op ’t internèt in de electronische databaank te doen. Ouch weure de lemma’s of dictionairartikele in ’ne ‚verhollandsde’ variant gesjreve, woedoor de Limbörgse wäörd neet in ’ne Limbörgstaolege vörm trökkoume.

De Taal van de Maas vaan Paul Pricken is ’nen aanderen aonzat veur wäörd vaan mierdere dialekte vaan ’t Limbörgs biejein te kriege. Mie es 30.000 wäörd en väöl oetdrökkinge en gezègkdes stoon vermeld in ziene Nederlands – Limbörgsen dictionair. Heer limiteert z’ch evels veurnaomelek tot de dialekte vaan ’t Limbörgs die in Oos-Limbörg gesproke weure. Wijer is de herkoms vaan de wäörd neet dudelek, is neet bekind of ze door gans of mer in e gedeilte vaan Limbörg begrepe weure en is de spelling ein die vrij sterk aofwiek vaan de traditie die wijer oontwikkeld en goodgekäörd is gewore door de Raod veur ’t Limbörgs in 2003.

Groondslaag veur dit projek is evels tot veur alle dialekte die tot de Limbörgse taol gerekend weure, ’ne gemeinsjappeleke gesjreven oetdrökkingsvörm weurt gevoonde. Dezoonder zien dees dictionairs neet meugelek. Aonsleting weurt daobij dudelek gezeuk bij de Limbörgse spelling, die officiëel door de Raod van ’t Limbörgs in 2003 goodgekäörd is gewore. Heibij steit veurop tot alle wäörd die in dees dialekte in gebruuk zien, in gedrökde en internètbronne, es oonderdeil vaan dat gemeinsjappelek Limbörgs gezeen weure, boebij de naodrök ligk op ’t taolgebruuk vaan allewijl. E woord wat door ’t groetste gedeilte vaan Limbörg begrepe weurt, weurt zoe opgenome; die wäörd die allein in e gedeilte vaan Limbörg begrepe weure, stoon opgenome mèt de indicatie tot ze allein dao verstande weure.

Bij dit projek steit de wins veurop ’n contributie te lieveren aon ’t behaajd vaan ’t Limbörgs. Door ’t projek via ’n open source op ’t internèt besjikbaar te stèlle, weurt gehoop tot Limbörgers actief mèt hun eige taol aon de geng goon. Rifferentiewerke die ’t ganse taolgebeed umvatte, geve wijer aon geïntrèsseerde Limbörgers en andere de meugelekheid z’ch euver wäörd vaan de Limbörgse taol te informere. Literair werke oet ander spraoke weure al op z’n Limbörgs euvergezat en ouch veur Limbörgstaoleg werk in ander taole te vertaole weure dees rifferentiewerke es hölpmiddele aongeboje. Allewel neet zoe gemeind, kint ’t projek ouch nötteg zien veur wijer codificatie vaan ’t Limbörgs en meugelek op termien ’n standerdisering.

Zjus zoe wie de Raod veur ’t Limbörgs veur ziene spellingswiezer de käös op ’t Mestreechs dialek vaan ’t Limbörgs heet laote valle, is veur dit projek um dezelfde reies veur ’t Mestreechs gekoze. Veurnaomelek umtot de mieste Limbörgstaolege tekste vaan ei Limbörgs dialek op ze Mestreechs bestoon, spaort dat väöl werk bij de oetveuring vaan ’t projek. Dat slut neet oet tot in d’n touwkoms, moch veur ’n wijer codificatie of standerdisering vaan ’t Limbörgs beslote weure, ’t gebruukde spellingssysteem aongepas kint weure.